Kindvrij én compleet, proost!

Het moederschap, voor veel vrouwen de rode draad in hun leven. Het levensdoel, de definitie van volwassenheid en dé levenstaak waar alle fantastische kwaliteiten van de vrouw bij elkaar komen. Een prachtig gegeven natuurlijk. Maar wat als je past voor gezwollen enkels, 9 maanden geen prosecco, slapeloze nachten en identiteitsverwarring? Steeds meer vrouwen kiezen voor een kindvrij leven en voelen zich tóch compleet. Tijd om het gesprek eens eerlijk te voeren.

Vooropgesteld, het één is niet beter dan het ander. Ik ben vanzelf in een kindvrij leven gegroeid. Ik heb nooit de drang gehad om moeder te worden, zag mezelf nooit als een moeder en kreeg hyperventilatie light als ik aan kinderen dacht. Vrijheid is waarom ik geen kinderen wil, en gelukkig begrijpt mijn omgeving dat. Maar er zijn zat borrels en stugge babyshowers geweest waarbij het leek alsof ik me moest verantwoorden. En hoefde dat niet, dan moest ik mijn over-empathische ondervrager geruststellen van het feit dat ik écht geen kinderen wil.

Het Eindstation?

Hoewel anno 2025 het kindvrije bestaan meer ruimte lijkt te krijgen, blijft toch nog hardnekkig het idee hangen dat moederschap de natuurlijke, onvermijdelijke of zelfs noodzakelijke volgende stap is. Nou ja stap, ik noem het meer een eindstation. Want alles daarvoor lijkt voorbereiding. Vervolgens voed je je kroost op en blijf je met grijze haren, en een berg aan zorgen, zitten.

Op jonge leeftijd zoeken we gretig naar een partner, gaan we samenwonen en willen we nog even onze waardevolle tijd gebruiken om carrière te maken. Dan kopen we een hond, verliezen we eindelijk onze wilde haren en besluiten we voor een serieus grote-mensen-huis te gaan. Voordat we het weten staan we naar een nieuwe SUV te kijken met het oog op gezinsuitbreiding. Maar wat als dat eindstation niet komt, je wilde haren lekker blijven zitten en je gewoon door wilt rijden zonder kinderen? Klinkt als een hele mooie roadtrip!

Onbewuste keuze?

Vaak is een kindvrij bestaan een bewuste of geleidelijke keuze. Niet elke vrouw zonder kinderen heeft ooit een SWOT-analyse ingevuld om een weloverwogen besluit te nemen. Meestal ontstaat het doordat het leven zich vult met andere zaken, andere inzichten en andere behoeftes. Denk aan werk, vriendschappen, reizen of simpelweg de behoefte aan rust en vrijheid.

Voor sommigen is al op jonge leeftijd duidelijk dat er niks geworpen wordt. Zo zijn er zat vrouwen die in hun eigen kinderschoenen al weten dat ze geen verlangen naar een kind hebben, geen behoefte aan ouderschap hebben of sterke politieke redenen hebben om het niet te doen. Voor weer een andere groep vrouwen is het soms ingewikkelder en ligt het aan persoonlijke omstandigheden, relaties of timing. Maar wat al die vrouwen wel gemeen hebben is dat ze ook voluit leven.

Een mislukte moeder?

Nee hoor. We trekken gewoon niet zo aan de arbeidsvoorwaarden, en hebben daarom de vacature aan ons voorbij laten gaan. De samenleving is ingericht met de verwachting dat vrouwen op een bepaald moment moeder worden. En dat is ook niet gek, want door de eeuwen heen werd de vrouw gedefinieerd op basis van haar vruchtbaarheid. Gelukkig werkt dat sprookje niet meer. Met name door de komst van anticonceptie in 1960 en de toegang tot abortus hebben vrouwen eindelijk een keuze gekregen.

Echter, is het onderwerp nog steeds omstreden, en dragen we hier nog altijd de gevolgen van. Want er bestaat nog steeds een onverklaarbaar gevoel van ongemak en diepgaande verwarring als een vrouw kiest voor een ander pad. Vaak wordt ervan uitgegaan dat er iets mis is, het niet lukt, je egoïstisch bent of zelfs psychisch niet in orde bent. Ik, en mijn 7 andere persoonlijkheden, kunnen je vertellen: compleet het tegenovergestelde is waar.

Niet zorgzaam?

Zorgzaamheid is niet exclusief verbonden aan moederschap, wij zorgen ook! Voor familie, vrienden, een huisdier tot zelfs de gehele samenleving of het wereldwijde ecosysteem. We werken in zorgberoepen, bouwen gemeenschappen op, zijn betrokken tantes, vriendinnen en vrijwilligers. We hebben meer tijd vrij waardoor we op een andere manier ons steentje kunnen bijdragen. Zorgzaam zijn is een menselijke kwaliteit, niet alleen een rol.

Kind-onvriendelijk?

Rondom kinderloze vrouwen hangt vaak het stigma dat ze kind onvriendelijk zijn. Hoewel ik vaak blij ben dat ik ze niet heb, en mijn persoonlijke rust veel belangrijker is, kan ik stellen dat kindvrije vrouwen niet kind onvriendelijk zijn. Althans niet allemaal. We beleven juist ontzettend veel plezier aan onze rol als tante, juf of hulpverlener. We zijn alleen blij als we weer terug kunnen naar onze eigen bubbel, en daar is niks raars aan.

En de toekomst?

Een veelgehoorde vraag is: maar wie zorgt er dan later voor je? Alsof ouderschap een soort pensioenregeling is. Natuurlijk, iedereen denkt wel eens aan de toekomst. Aan afhankelijkheid, aan alleen zijn en het ouder worden. Maar ook als je op je oude dag slecht uit de voeten komt zijn er geen garanties dat je kinderen voor je gaan zorgen. Kinderen zijn geen mantelzorgers op bestelling. En laten we eerlijk zijn, je kadetjes was je op je oude dag het liefste zelf. De vraag zou beter kunnen zijn: hoe bouwen we nu al aan betekenisvolle relaties, aan wederkerigheid, aan een steunend netwerk voor op latere leeftijd? Niks is namelijk vanzelfsprekend in het leven.

Een kindvrij leven, en daar tevreden over zijn, is nog steeds een onderwerp dat met voorzichtigheid wordt benaderd. Er is ruimte nodig om het te normaliseren. Zonder dat het zich hoeft te verdedigen en zonder dat het lijnrecht tegenover het moederschap komt te staan. Er moet plaats zijn voor alle vormen van vrouw-zijn. Met of zonder kinderen, maar altijd met een glaasje prosecco. Proost op het leven!