Vroeger was alles beter, behalve onze wenkbrauwen

En opeens ligt de eerste reünie-uitnodiging op de digitale mat en sta je weer met beide voeten in je tienerjaren. Rond de veertig lijkt het alsof iedereen in een nostalgische levensfase vertoeft. Met een mix van heimwee en plaatsvervangende schaamte denken we terug aan die simpele tijd. De socials zijn één grote flashback naar de 90’s, en al powderbrushend denken we met ongeloof terug aan onze flinterdunne 90’s-wenkies. Buiten onze wenkbrauwen leek vroeger alles beter. Maar is dat ook echt zo? En hoe komt het eigenlijk dat we juist rond deze leeftijd zo vaak teruggrijpen naar onze tienertijd?

Identiteit; van kittenposters via Air Max naar gangster

Ik denk vaak terug aan mijn eigen tienerjaren en hoe zoekende we allemaal waren. Het voelt als de dag van gisteren dat ik stond te dansen op 2 Unlimited in mijn slaapkamer vol kittenposters. Kittenposters ja. Die hebben uiteindelijk plaats gemaakt voor een paar Thunderdome-flyers tijdens mijn kortstondige gabberuitspatting. Niet lang daarna heb ik mijn Air Max ingeleverd voor groene Dr. Martens en kreeg ik geen genoeg van Snoop Dogg. Heerlijk hoe we op jonge leeftijd zo gigantisch de plank moeten misslaan voordat we onze werkelijke identiteit ontdekken. En soms verlang ik terug, niet om het anders te doen, maar om te ontsnappen aan mijn beperkende volwassen brein.

Waarom nostalgisch?

Misschien is het niet zo gek dat we rond ons veertigste steeds vaker terugdenken. We hebben inmiddels wel wat levenservaring opgedaan, maar nog niet alles afgerond. En ergens voelt het fijn om even terug te gaan naar de tijd waarin we onszelf aan het ontdekken waren. Muziek, kledingstijl, foute keuzes en eerste liefdes. Alles was toen nog zo puur en overzichtelijk. Het was niet beter, maar wel eenvoudiger. En soms is dat gewoon wat je even nodig hebt.

Terugkijken mag

Wie denkt niet met een warm gevoel terug aan de vrijdagavonden in de videotheek, de middelbare schooldisco’s of de donderdagavonden in de stad met vriendinnen? Zolang we er niet té melancholisch door worden, zijn nostalgische gevoelens eigenlijk hartstikke goed voor ons. Dat warme terugdenken aan vroeger is niet alleen maar sentimenteel gedoe, het heeft ook een paar psychologische voordelen.

Het helpt ons te reflecteren

Terugdenken aan vroeger laat je automatisch even stilstaan bij je eigen leven. Waar stond je toen? Op het schoolplein, met een spenenketting zoekend naar mijn identiteit. Waar sta je nu? Nog steeds zoekende, maar zonder kauwgom in mijn haar en met wat meer levenservaring, verstand en mogelijkheden. Nostalgie werkt als terugbladeren in je eigen fotoalbum. Het helpt om gebeurtenissen, keuzes en veranderingen in perspectief te zien. En, je eigen wijsheid te zien. Tenminste…

Omgaan met stress

Wanneer het leven druk of ingewikkeld lijkt, kan een herinnering aan een bepaalde tijd troost bieden. Nostalgie kan helpen om stress en negatieve gevoelens te verzachten. Het herinnert je eraan dat er ook mooie en zorgeloze momenten bestaan, zoals die keer dat je je eerste BH ging kopen of de Top-40 ging opnemen op een cassettebandje. Zulke momenten keren ook weer terug.

Even ontsnappen aan de realiteit

Soms is nostalgie gewoon even een korte ontsnapping aan de realiteit. Even terug naar een zomeravond aan de Maas met jeugdvrienden, eindeloos skeeleren door het dorp of Dr. Dre op de radio die weer even je oude rap skills test. Je bent fysiek gewoon in je keuken de vaatwasser aan het uitruimen, maar mentaal ben je onbezorgd op je hangplek in 1999.

Versterkt je identiteit

Herinneringen vormen samen het verhaal van wie je bent. Door terug te denken aan vroeger verbind je de verschillende fases van je leven met elkaar. Het helpt je te zien wat belangrijk voor je is en welke ervaringen je gevormd hebben. Zelfs die baldadige telefooncel-avonden met de Kindertelefoon of je eerste keer spijbelen.

Verbetert je stemming

Een nostalgisch moment kan je humeur opkrikken. Een oud liedje, een foto of een geur kan je ineens laten weg zwijmelen. Je brein herbeleeft een stukje van dat fijne moment, en daar knap je net zo goed van op als toen je die zeldzame Flippo in je klapper schoof.  

Sociale verbinding

Nostalgie verbindt ook met andere mensen. Samen herinneringen ophalen zorgt voor herkenning en een gevoel van verbondenheid. Blijkbaar hebben we allemaal van die kleine stukjes verleden die we met elkaar delen. Vraag je huidige vriendinnen maar eens naar hún wenkbrauwen in hun jongere jaren.

Misschien wel de mooiste kant van nostalgie, uiteindelijk helpt het ons juist om het heden meer te waarderen. Net zoals je nu terugkijkt op je jongere jaren, doe je dit later ook weer. Dus geniet zoveel mogelijk van de simpele momenten die je nu mag ervaren, en blijf niet vastzitten in een geïdealiseerd verleden. Heupbroeken, Hex-schoenen en zwarte lipliner waren echt niet all-that. Net als de middelbare schooldisco.